Zihin Oyunları: Batıl İnanç


Zihin Oyunları_ Batıl İnanç

Zihin Oyunları: Batıl İnanç

Dünyadaki en mantıklı, teknolojik yönden en gelişmiş tür olmamıza rağmen korkunç derecede batıl inançlı olabiliyoruz. Bu batıl inançlar bir sürü şekilde ve büyüklükte olabiliyor. Astroloji, geleceği görme, şans ve sihir gibi batıl inançlar etrafımızı sarmış durumda. Evde şemsiye açmak, ayna kırmak uğursuzluk getirir(?). Mantığınız bunların uğursuzluk olmadığını söylerken beyninizin diğer kısmı işi şansa bırakmak istemiyor, bu yüzden uğur getiren bir obje taşıyor ya da tahtaya vuruyorsunuz.

Evreni kontrol edemeyiz ama edebilirmişiz gibi davranıp kendimizi rahatlatıyoruz. Bu yüzden işleri iyi ya da kötü yönde etkileyebileceğimizi düşündüğümüz bazı ritüeller, inanışlar ve alışkanlıklar geliştiriyoruz.

Beynimizin batıl inançlara neden yöneldiğini daha iyi anlamak için sizinle küçük bir oyun oynayalım. Aşağıdaki fotoğrafta mavi bir halka görüyorsunuz değil mi?

batıl inanç

Ama bir de aşağıdaki resme bakın! Aslında buradaki dört halkanın sadece bir bölümü mavi ve bir araya geldiklerinde beyniniz mavi parçaları birleştirerek merkezi dolduruyor. Aslında resmin merkezi mavi değil! Ama mavi yaylar beyninizin mavi bir halka gördüğüne inanmasını sağlıyor. Çünkü beyniniz kalıpları bulmaya programlanmış durumda.

batıl inanç 2

Bahsettiğim kalıp oluşturma olgusu kortikal difüzyon olarak biliniyor. Kortikal difüzyon, heyecanlı bir sinir hücresi bir renk sinyalini komşularına iletirken gerçekleşiyor ve onlarda zincirleme olarak kendi komşularına iletiyor.

renk iletim

Kortikal Difüzyon ile Batıl İnanç Arasında Nasıl Bir Bağlantı Var?

Kortikal difüzyonla beyniniz tamamen doğru olup olmadığına bakmadan en etkin şekilde olan şeyle ilgili bir resim tamamlamak için komşu nöronları kullanıyor. Yani yukarıda konuştuğumuz mavi halka oyunundaki gibi, olmayan bir anlam çıkartıyor. Batıl inancın bir diğer tanımı da beyninizin yarattığı gerçekte hiçbir temeli olmayan her tür güçlü inanıştır.

Batıl İnançlar Nasıl Oluşur?

Batıl inançların nasıl oluştuğunu, nereden geldiğini anlamak için küçük bir oyun daha oynayalım.

Alttaki resme bakın. Bir şey görebiliyor musunuz? Yoksa sadece karlı bir görüntümü

karlı bulanık görüntü

Fotoğrafı gördüğünüzde aklınızda birçok seçenek belirdi. Bir koç, belki boynuz belki de bir köpek… Yani beyninizde olan bir şeyler. Beynimiz karlı bir görüntüden ibaretmiş gibi gözüken bir şeyden anında anlamlı sonuçlar çıkartabiliyor.

Fotoğrafın asıl görüntüsü aşağıdaki gibi.

basket oynayan adam

Batıl İnançlar ve Beyin Hakkında  Johns Hopkins Üniversitesinden SRI SARMA’nın Açıklaması

“Beynimiz bir kalıp bulma ve üretme makinesidir. Yapılan çalışmalar, insanlara rastgele karlı bir görüntü sunduğunuzda beyinlerinin kalıp olduğunu düşündükleri bir şey bulduğunu gösteriyor. Batıl inançların kaynağı da işte bu. Batıl inançlar, beyninizin kalıp tanıma sistemi biraz coşkulu davranıp rastgele gerçekleşen olaylar arasında bağlantı kurduğunda ortaya çıkıyor.”

Örneğin, kıyafetiniz ile tuttuğunuz takımın maç kazanmasını bağdaştırdığınız oldu mu? Bu iki şey birbirleriyle hiç alakalı olmasa da sonuç size anlamlı geldiği için beyniniz bir kalıp yaratıyor. MAÇ + TSHİRT = TAKIMINIZIN KAZANMASI. Sonuç olarak üstünüzdeki, sıradan bir t-shirt olmaktan çıkıyor artık sizin UĞURLU t-shirtünüz oluyor.

Bir sonraki  Zihin Oyunları yazımızdan ve diğer yazılarımızdan haberdar olmak için bizi facebook, twitter ve instagramdan takip edebilirsiniz. @bineyycom


Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

Send this to a friend